Life, love and death in Sicily - Letizia Battaglia

Rik Beirinckx
12 apr
3 minuten om te lezen

Letizia Battaglia (1935-2022) was een Italiaanse fotografe en fotojournaliste die met haar camera de brutale realiteit van het dagelijks leven in Sicilië vastlegde tijdens de bloedigste jaren van de maffia. Haar iconische zwart-witfoto's documenteerden zowel de verschrikkingen van het georganiseerde misdaadgeweld als de veerkracht van het Siciliaanse volk.

Geboren in Palermo begon ze pas in de vroege jaren 1970, toen ze al in de veertig was, met fotografie. Na haar scheiding in 1971 ontdekte ze haar passie voor fotografie terwijl ze drie dochters opvoedde. Ze pakte een camera op toen ze merkte dat ze haar artikelen beter kon verkopen als ze vergezeld waren van foto's.

In 1974 keerde Battaglia terug naar Palermo om voor de linkse krant L'Ora te werken, samen met haar partner Franco Zecchin. Van 1974 tot 1992, toen de krant gedwongen werd te sluiten, maakte ze ongeveer 600.000 foto's terwijl ze het Siciliaanse grondgebied voor de krant coverde. Als fotodirecteur van L'Ora was zij of een van haar assistenten aanwezig bij elk groot misdrijf in de stad gedurende twee decennia.

Battaglia documenteerde de meedogenloze interne oorlog van de maffia en de aanval op de civiele samenleving, waarbij ze soms op één dag op de plaats delict van vier of vijf verschillende moorden stond. Ondanks doodsbedreigingen bleef ze onverschrokken haar werk doen. Naast haar journalistieke werk was ze ook burgerrechtenactiviste, uitgever, filmregisseur, politica en museumdirecteur.

Battaglia werkte voornamelijk in zwart-wit en legde niet alleen de terreur van de maffia vast, maar ook het dagelijks leven van gewone Sicilianen. Haar foto's tonen vrouwen en kinderen in hun buurten en straten, religieuze processies, festivals, begrafenissen en het contrast tussen de rijkdom van bepaalde gebieden en de ellende van een stad die bijna aan haar lot was overgelaten. Ze ontwikkelde een bijzondere fotografische sensibiliteit voor vrouwen, meisjes en Siciliaanse kinderen die in ellendige en verarmde omstandigheden leefden.

Samen met Franco Zecchin produceerde ze veel van de iconische beelden die Sicilië en de maffia over de hele wereld zijn gaan representeren. Haar foto's behoren tot de bekendste documentatie van het leven in de schaduw van de maffia.

Letizia Battaglia: Life, Love and Death in Sicily is de eerste grote overzichtstentoonstelling sinds haar overlijden in 2022. De tentoonstelling werd oorspronkelijk geproduceerd door The Photographers' Gallery in Londen, waar deze liep van oktober 2024 tot februari 2025. De expositie is samengesteld door curator Paolo Falcone in samenwerking met het Archivio Letizia Battaglia en de Fondazione Falcone per le Arti.

De tentoonstelling toont het volledige spectrum van Battaglia's werk: van haar confronterende beelden van maffiamoorden en hun slachtoffers tot intieme portretten van het Siciliaanse straatleven. Bezoekers zien zowel de armoede op straat als het leven van de hogere klassen, waardoor een compleet beeld ontstaat van Sicilië tijdens de jaren 1970, 1980 en vroege jaren 1990. K

Nu te zien in het Fotomuseum Den Haag tot 23 augustus. Alle info op de website.