Carrie Mae Weens - The Heart of the Matter

Weems (1953) geldt als een van de belangrijkere stemmen in de hedendaagse fotografie en beeldende kunst. Ze woont en werkt in Syracuse, New York, samen met haar man Jeffrey Hoone (voormalige directeur van de fotorganisatie Light Work). Ze is momenteel Artist in Residence aan Syracuse University. Ze maakt werk dat vaak vertrekt vanuit persoonlijke ervaringen, maar altijd breder leest als commentaar op maatschappelijke structuren en uitsluiting. Bekende reeksen zoals Kitchen Table Series tonen hoe ze met zorgvuldig geënsceneerde beelden alledaagse situaties inzet om thema’s als vrouwelijkheid, intimiteit en machtsverhoudingen te verkennen.

The Heart of the Matter, is de eerste overzichtstentoonstelling van Weems in België.

De tentoonstelling focust op hoe Weems persoonlijke geschiedenissen verbindt met grote thema’s zoals ras, gender, macht, spiritualiteit en herinnering. De expo bevat zowel iconische reeksen als nieuw werk, waaronder de première van Preach, een werk over religie en spiritualiteit in Afro-Amerikaanse gemeenschappen.

Deze expo is interessant omdat Weems niet alleen “mooie foto’s” toont, maar beelden gebruikt als kritisch instrument. Haar werk laat zien hoe fotografie kan spreken over zichtbaarheid, onrecht en de vraag wie in de kunst- en geschiedschrijving wordt meegenomen of juist vergeten.

Je vind er ook het verhaal van Frank Weens haar grootvader: Frank Weems was een tenant farmer (deelpachter) in Earle, Arkansas, in het zuiden van de VS. Begin jaren dertig van de twintigste eeuw leefden Black farmers in dit gebied vaak onder uiterst zware omstandigheden: extreem lage lonen, gebrek aan rechten, en een systeem dat hen in een economische afhankelijkheid hield.

Frank nam het initiatief om een arbeidstaking te organiseren tegen deze omstandigheden. Hij wilde protesteren tegen de extreem lage lonen en de ellendige arbeidsomstandigheden in de katoenvelden. In de ogen van velen was dit een stap in de richting van rechtvaardigheid; in de ogen van de machtige tegenpartij was het een gevaarlijke bedreiging.

De staking werd hard onderdrukt. Frank werd geslagen en zwaar aangevallen door tegenstanders van de actie. Deze aanval veranderde alles. Om zijn leven te beschermen, moest hij abrupt vertrekken. Hij verhuisde zonder dat zijn familie wist waar hij ging, en verdween voor hen uit Arkansas. Voor Carrie Mae Weems’ familie bleef Frank daardoor jarenlang vermist: ze wisten niet wat er met hem was gebeurd, waar hij was, of hij zelfs nog leefde.

Frank reisde te voet naar Chicago deels georiënteerd op de Noordster (North Star). Voor hem was deze ster niet alleen een fysiek oriëntatiepunt, maar ook een symbolische gids: een koude, abstracte maar krachtige belofte van een betere toekomst. De Noordster werd in zijn verhaal een brug tussen gevaar, onzekerheid en hoop. In The North Star (2023) maakt Carrie Mae zeven ovale foto’s waarin de Noordster verschijnt als een “koud en abstracte belofte”. Deze beelden verbinden visueel Frank’s reis met zijn overleving en zijn zoektocht naar een nieuwe plek in de wereld. De expo loopt tot en met 23 augustus 2026 en brengt meer dan honderd foto’s en video-installaties samen. Zeker de moeite. Alle info FOMU.