Jean Katambayi Mukendi - Ratio

In het M HKA presenteert de Congolese kunstenaar Jean Katambayi Mukendi met RATIO zijn eerste solotentoonstelling in een museum. De tentoonstelling verenigt nieuwe tekeningen, schilderijen en grote sculpturale installaties in een opstelling die tegelijk technisch, poëtisch en politiek aanvoelt.

Mukendi vertrekt vanuit systemen die onze wereld mee vormgeven: energie, infrastructuur, technologie en grondstoffen. RATIO onderzoekt daarbij hoe ongelijkheid wordt ingebed in de manier waarop materialen worden ontgonnen, verplaatst en benut, met bijzondere aandacht voor de spanningen tussen natuurlijke hulpbronnen en industriële macht.

De titel verwijst naar verhouding, maar ook naar afstemming, maat en balans. In Mukendi’s werk is die balans nooit neutraal: ze wordt verstoord door geopolitiek, extractie en economische afhankelijkheid. Wat de tentoonstelling sterk maakt, is dat die analyse niet alleen via inhoud wordt opgebouwd, maar ook via vorm. De sculpturen zijn samengesteld uit gerecupereerde materialen en verwijzen naar machines uit de landbouw, luchtvaart, robotica en militaire technologie, alsof de kunstenaar bestaande systemen uit elkaar haalt en opnieuw laat functioneren.

Mukendi is gefascineerd door technologie, maar hij behandelt haar niet als een toonbeeld van vooruitgang. Zijn werken tonen eerder hoe techniek ook een drager kan zijn van ongelijkheid, controle en uitputting. Tegelijk opent hij in diezelfde materialen ruimte voor alternatieve verbeelding: recyclage, hergebruik en ecologische heroriëntering.

Mukendi’s werk is diep geworteld in de Congolese context, waar de winning van koper en andere grondstoffen rechtstreeks verbonden is met mondiale energieketens. In de tentoonstellingscontext wordt expliciet verwezen naar de relatie tussen grondstoffenextractie in de Democratische Republiek Congo en de verdeling van macht en energie elders in de wereld.

Voor Jean Katambayi Mukendi is RATIO een belangrijke mijlpaal: het is zijn eerste solotentoonstelling in een museum, en de presentatie in Antwerpen volgt op een eerste versie van de expo in KW in Berlijn. De werken werden geproduceerd tijdens een residentie in Berlijn, met lokaal verzamelde en gerecycleerde materialen.

Die productiegeschiedenis is inhoudelijk betekenisvol. Ze sluit aan bij Mukendi’s interesse in hergebruik, circulaire logica en de materiële sporen van stedelijke en industriële contexten. De tentoonstelling toont dus niet alleen voltooide werken, maar ook een methode van denken en maken.

Nog te zien in MHKA tot 27 september.