The Song of the Earth - David Hockney

David Hockney (1937) wordt vandaag beschouwd als een van de meest invloedrijke levende kunstenaars binnen de hedendaagse figuratieve schilderkunst, met wortels in de Britse Pop Art van de jaren 1960. Zijn werk transcendeert strikte stromingen door een continue innovatie in media zoals iPad-tekeningen, fotocollages ("joiners") en monumentale landschappen, waarin hij kleur, perspectief en het alledaagse centraal stelt. Als levende legende behoudt hij zijn relevantie door constante experimenten, wat hem een unieke plek geeft in de 21e-eeuwse kunstwereld.

De tentoonstelling “David Hockney. The Song of the Earth” in het Musée des Beaux-Arts (CAP) in Mons is opgevat als een visueel én muzikaal eerbetoon aan de innige band tussen mens en natuur. Vertrekkend van Gustav Mahlers symfonie “Das Lied von der Erde” ontvouwt zich een parcours waarin schilderkunst, muziek en poëzie in elkaar grijpen en de bezoeker onderdompelen in een zintuiglijke ervaring.

Via een selectie van schilderijen en digitale werken van David Hockney – waaronder monumentale doeken en iPad-composities – wordt een veelzijdig beeld geschetst van zijn voortdurende zoektocht naar kleur, licht en landschap. De tentoonstelling is samengesteld door Isabelle Cahn, conservator-generaal honorair van het Musée d’Orsay, wat het project een uitgesproken kunsthistorische en curatoriële diepgang geeft.

Het parcours wordt omschreven als “polyfonisch”: het brengt verschillende stemmen samen – picturale, muzikale en literaire – die rond één kernmotief cirkelen, namelijk de aarde als bron van leven en emotie. Doorheen de zalen weerklinken fragmenten van Mahlers symfonie, worden citaten en teksten ingezet als poëtische tegenstem, en krijgt de bezoeker het gevoel zich in een partituur van beelden voort te bewegen.

Hoewel David Hockney de spil van de tentoonstelling vormt, staat hij niet alleen: zijn werk wordt in dialoog geplaatst met meesterwerken van Vincent van Gogh (1853-1890), Edvard Munch (1863-1944) en Constantin Meunier (1839-1905). Daarnaast zijn er schilderijen van Noord-Europese symbolisten uit de late 19e en vroege 20e eeuw, onder wie de Fin Albert Edelfelt en de Est Konrad Mägi.

Deze keuze onderstreept hoe kunstenaars uit verschillende tijden en contexten de natuur inzetten als drager van existentiële vragen, melancholie, vreugde en verstilling. Hockneys levendige, vaak digitaal gecreëerde landschappen worden zo gespiegeld aan Van Goghs bewogen velden, Munchs geladen horizonnen en de dromerige landschappen van de symbolisten, waardoor een continuüm ontstaat van natuurervaring in de moderne kunst.

Opgebouwd uit zes thematische secties en aangevuld met verschillende immersieve ruimtes waarin geluid, projectie en scenografie elkaar versterken.

In de verschillende secties komen motieven terug als de aarde als voedende bodem, de cyclus van de seizoenen, velden en bomen, bloemen, maar ook stilte, eenzaamheid en de lyriek van het voorbijgaan. Elke zaal creëert een eigen ritme: soms domineren grote landschappen, elders juist intieme formaten of digitale studies, altijd in wisselwerking met klankfragmenten en tekst.

“Das Lied von der Erde” van Gustav Mahler, gecomponeerd in 1907–1908, fungeert als rode draad doorheen de tentoonstelling. Mahler koppelt in deze symfonie de schoonheid van de natuur aan het besef van vergankelijkheid; dat dubbele perspectief – vitaliteit en kwetsbaarheid – weerspiegelt zich in de gekozen werken.

De muziek wordt niet louter als achtergrond ingezet, maar als structureel element: ze begeleidt de overgang tussen de zalen, ondersteunt de thematische schakeringen en nodigt uit tot een traag, aandachtig kijken. Zo wordt de bezoeker geen passieve toeschouwer, maar een luisteraar die zich door kleur, klank en ruimte laat meenemen in een soort visuele symfonie. Een zeer boeiende beleving.